Gentse Feesten.html



De Gentse Feesten zijn feesten die 10 dagen lang de hele binnenstad van Gent, de Kuip^[1], innemen. De Gentse Feesten behoren, samen met de Bierfeesten van München, tot de grootste volksfeesten van Europa.

De Graslei

bewerk Geschiedenis

De allereerste Gentse Feesten werden gehouden in 1843, wanneer het stadsbestuur besliste om alle feesten samen te voegen tot de Algemene Kermis. Op die manier probeerden de industriëlen de afwezigheid van arbeiders op maandag te vermijden.

De eerste Algemene Kermissen vonden plaats in Sint-Denijs-Westrem, waar vandaag de beurshallen van Flanders Expo staan. Het meeste geld ging naar de paardenkoersen. In het begin van de 20ste eeuw verhuisde het feest naar het stadscentrum, waar onder andere het traditionele Bal Populaire plaatsvond op de statige Kouter. De aristocratie vierde feest op de mooi geplaveide kant van het plein, het gewone volk op de stoffige, niet-aangelegde kant. Na verloop van tijd groeide het Bal niettemin uit tot één groot volksfeest.

Na Wereldoorlog I werden de Gentse Feesten gedragen door figuren als volkszanger Karel Waerie en revue-artiest Henri Van Daele. Na Wereldoorlog II zakten ze diep weg. Het programma werd niet vernieuwd en bovendien konden de Gentenaars zich stilaan andere luxes veroorloven. Ze kochten een wagen, de Belgische Kust en het buitenland werden de nieuwe vakantiebestemmingen. Gent liep leeg tijdens haar eigen Feesten.

Maar in de jaren '60 bliezen enkele alternatievelingen de Gentse Feesten nieuw leven in. Rond café Trefpunt (bij Sint-Jacobs) verzamelden ze voor een bescheiden volksfeest vol sfeer, gastvrijheid en muziek. Ook de Turkse gemeenschap werd uitgenodigd om samen feest te vieren.

Het werd een succes: 1969 wordt algemeen beschouwd als de nieuwe start van de Gentse Feesten. De Groentenmarkt en de Korenmarkt volgden. Stilaan keerde de interesse van de Gentenaar in zijn Feesten terug. Zelfs het stadsbestuur, vijandig tegenover de zogenaamde hippies van Trefpunt, organiseerde haar feesten op het Sint-Baafsplein.

In de jaren '70 en '80 bleven de Gentse Feesten groeien - duizenden bezoekers kwamen er elk jaar feestvieren. Iedereen wilde graag een graantje meepikken van het succes: cafébazen, handelaars, braadworstenventers en straatartiesten. De Feesten kregen de (kwalijke) reputatie van "bier- en pensenkermis".

Begin de jaren '90 besliste het stadsbestuur meer aandacht te besteden aan het culturele niveau van de Feesten. Het International Puppetbuskersfestival en het Internationaal Straattheaterfestival werden de nieuwe bezoekertrekkers.

bewerk Verloop

Uitzicht op de buitenzijde van het Gravensteen.

De Feesten worden om 14u geopend door de belleman^[2], gevolgd door de Gentse Feestenstoet van alle officieel geregistreerde deelnemers-artiesten te voet of op praalwagens.

Ze worden altijd afgesloten op de tweede maandag, de dag van de lege portemonnees, om 23u met de kaarskensprocessie op de Korenmarkt (de omstanders krijgen een brandende kaars toegestoken) waarin de stroppendragers zich nogmaals in een witte tabbaard en met de strop om de hals vertonen na de Rondgang van de Gilde van de Stroppendragers en de Keizer Karelstichting (op vrijdag) door de Kuip van Gent (van het Gravensteen naar de Kammerstraat).
De Gentse Feesten beginnen de zaterdag voor 21 juli, de Belgische nationale feestdag, en eindigen op de maandag van de week erna. De binnenstad wordt omgetoverd tot een volledig verkeersvrije zone waarin van heinde en verre komende straatartiesten hun sketches, circusacrobatiek en/of muziek brengen: ze leven hoofdzakelijk van de fooien van het publiek na de acts, hoewel elke straatartiest wel een officiële acteervergunning van de stad voor die tien dagen dient aan te vragen. Men kan zich bij dat aanbod van kunstjes en presentaties van ambachten op straat zonder overmoedige fantasie 10 dagen opnieuw in de middeleeuwen wanen, aangezien de Gentse kuip vol staat met gebouwen uit die tijd.
Van officiëler allure zijn de diverse optredens van (inter)nationaal bekende (muziek)artiesten op hoge, overdekte podia die gratis kunnen worden bijgewoond doordat de stad ze uitnodigt en betaalt.
De moderne Gentse Feesten werden einde de jaren zestig opgestart als kunstzinnig anarchistisch initiatief door Walter De Buck en zijn kompanen van het café Het Trefpunt^[3]. Hij bracht in feite de Gentse traditie om de machthebbers en hun gebruiken en begrippen^[4] in volksliederen te hekelen^[5] opnieuw tot leven. Door de jaren heen groeide het uit tot een reuze-evenement. Waar de Gentse Feesten begonnen rond de Sint-Jacobskerk, omvat het huidig feestterrein de volledige Gentse kuip.

bewerk Kritisch Gents keurmerk

Sinds een vijftiental jaar loopt aan het einde van de openingsstoet een, oogluikend toegelaten, protestgroep tegen de wurggreep van de commercie op de Feesten die vooral blijkt uit het overaanbod van gelijksoortige eetkramen (frieten, hotdog, kebab) op enkele meter van elkaar en de voortdurende uitbreiding van te betalen optredens binnenshuis ten nadele van alle animatie op straat die door de stadskas wordt begroot en betaald. Zo'n protest krijgt soms een politieke ondertoon mee; de rebelse stoet droeg in 2005 spandoeken en pancartes als: Tegen de verrechtsing, Voor de multiculturele samenleving, Tegen de controlemaatschappij.

Enkele oorspronkelijke initiatiefnemers uiten hun kritiek door uitgerekend met de Gentse Feesten op vakantie te gaan. Degenen van het eerste uur die wel nog de Gentse Feesten bezoeken, beperken zich "wijselijk" tot de gratis attracties zoals de markten, de vuurwerken, het café chantant of het bal 1900 op de eerste maandag op de Kouter en enkele vaste te betalen ingrediënten zoals het middeleeuws ontbijt in het MIAT^[6] (vroeger in Het Vleeshuis aan de Groentemarkt) of een van de volkse cabarets in het Gents met rasechte Gentenaars.

Vzw Trefpunt (samen met de vzw's Democratie 2000 en Attac Vlaanderen) organiseren sinds 1989 onder het motto "Zonder dwarsliggers kunnen de treinen niet rijden", een reeks paneldebatten van 14u tot 18u waarin de hete politieke en socio-economische hangijzers d.m.v. uiteenzettingen door een panel van wijzen en een vraag-en-antwoord-ronde grondig besproken worden. Als begeleidende ondertitel wordt een filosofische bespiegeling van Jürgen Habermas gebruikt: "Als de utopische oases uitdrogen, ontstaat een woestijn van banaliteit en radeloosheid".

bewerk Festivals binnen de Feesten

Verschillende organisaties zorgen ervoor dat de toeristen tijdens de Feesten ook terechtkunnen op festivals die zich specialiseren in uiteenlopende kunstvormen. De belangrijkste zijn (in volgorde van traditie (de oudste eerst)):

• Internationaal Straattheaterfestival: een straattheaterfestival op verschillende locaties in de Gentse binnenstad.
• Internationaal Puppetbuskerfestival: een festival voor poppenspelers met als vaste stek het Patershol (Trommelstraat) soms met een tocht doorheen de feestenzone. Het troetelkind van organisator Freek Neirynck, journalist en auteur van poppenspelteksten.
• Ten Days Off (sinds 1995): een muziekfestival rond elektronische dansmuziek in de Vooruit. Het heette oorspronkelijk Ten Days of Techno, maar dat vonden de organisatoren een té beperkend label. Bezoekersaantal laatste editie: ca. 20.000.
• Gent Jazz Festival (Sinds 2002): een muziekfestival voor jazzliefhebbers dat eerst plaatsvond in het Gravensteen en daarna verhuisde naar de Bijloke. Het festival heette eerst Blue Note Festival, maar werd in 2006 hernoemd naar Blue Note Records Festival op verzoek van Blue Note Records. In 2008 werd het hernoemd naar Gent Jazz Festival
• Boomtown (sinds 2002) : een muziekfestival op de Oude Beestenmarkt waarbij de aandacht vooral uitgaat naar de combinatie van muziek en videokunst. Gesponsord door JIM-tv.
• One Day for another World (sinds 2003): één dag muziekoptredens op de Sint-Jacobsmarkt ten voordele van Oxfam^[7].
• Polé Polé Festival : wereldmuziek (vnl. Zuid-Amerikaans), polé polé betekent "kalmpjes aan". Het bestond al vele jaren eerder in Oostakker, een Gentse randgemeente, maar herleefde sedert 2004 aan de Graslei/Korenlei, er is nu zelfs een dwarsend podium op het Leiewater.

Polé Polé in 2004

• 123 Comedy Festival (Sinds 2004): een comedyfestival met comedians van Comedybureau 123 Comedy Club in het achterzaaltje van Restaurant Mineral.
• Boombal (Sinds 2006): iedere avond folkdans met verschillende artiesten en DJ's
• Comedyfestival Gent (sinds 2007): een comedyfestival (in JOC Rabot) met sterke nadruk op diversiteit via o.a. allochtone en vrouwelijke artiesten. Comedyfestival Gent biedt als enige volledig Engelstalige comedyshows aan.

bewerk Cijfers

• In 2007 was het de 38ste keer dat vzw Trefpunt de Gentse Feesten organiseert en de 164ste keer in totaal dat de Gentse Feesten plaatsvinden. De editie van 2008 loopt van 19 tot 28 juli.
• In 2005 bezochten in totaal 1,9 miljoen mensen het festival, het jaar ervoor waren dat er 1,7 miljoen.
• Er werden 55.000 tickets voor betalende voorstellingen gekocht.
• Er werd ongeveer 620 ton afval opgehaald.

bewerk Voetnoten

bewerk Gerelateerde info