Belizariusz.html



Belizariusz przyjmujący jałmużnę, obraz Jacques-Louis Davida z 1780-1781 r.

Belizariusz (Belisarius) (ur. 505, zm. 13 marca 565) - wódz bizantyjski pochodzenia germańskiego żyjący w VI wieku. Urodził się na pograniczu Tracji i Macedonii, a karierę wojskową rozpoczynał jako przyboczny gwardzista Justyniana.

Podczas wojny Bizancjum z Persją, jako magister militum per Orientem został głównodowodzący armią na Wschodzie. Po pierwszych niepowodzeniach, w 530 r. zwyciężył Persów w bitwie pod Daras, ale w 532 roku przegrał wielką bitwę pod Sura nad Eufratem, po czym został pozbawiony dowództwa i odwołany do stolicy. W Konstantynopolu uczestniczył w krwawym stłumieniu powstania Nika w 532 roku. Na polecenie cesarza Justyniana w roku 533 Belizariusz przeprawił się do Afryki, zajął Kartaginę i w decydującej bitwie pod Trikameron pokonał wandalskiego króla Gelimera. Po podboju państwa Wandalów w Afryce Północnej odbył triumf w Konstantynopolu.

31 grudnia 535 roku Belizariusz wylądował na Sycylii i wkroczył do Syrakuz. Następnie przeprawił się do Italii, gdzie po zwycięskiej bitwie zdobył Neapol (jedyne miasto, które stawiało opór armii bizantyjskiej). Król Ostrogotów, Witigis, oddał Belizariuszowi Rzym bez walki i wycofał się do Rawenny. Potem jednak oblegał Belizariusza w Rzymie przez ponad rok. Belizariuszowi udało się w końcu odeprzeć oblężenie i ścigając Witigisa zajął Rawennę, biorąc króla Ostrogotów do niewoli. Belizariusz wrócił do Bizancjum, oficjalnie po to, by objąć dowództwo na Wschodzie, jednak Justynian Wielki odmówił mu triumfu. W roku 550 wrócił do Italii, lecz nie odniósł większych sukcesów z powodu braku wojska (kolejne zajęcie i opuszczenie Rzymu). Belizariusz pod koniec życia popadł w niełaskę u cesarza i wrócił do Konstantynopola, gdzie, oślepiony i upokorzony, spędził resztę życia.

Belizariusz swoje sukcesy w podbijaniu państwa Wandalów w Afryce zawdzięczał głównie przychylnemu nastawieniu miejscowej ludności, nieprzychylnie nastawionej do Wandalów m.in. z powodu ich ariańskiego wyznania (Afrykańczycy, podobnie jak Bizantyjczycy, byli katolikami) oraz umiejętności dobrego obchodzenia się z Afrykańczykami, od których armia Belizariusza kupowała żywność, a nie przeprowadzała rekwizycji. Swoje powodzenie w kampanii w Italii zawdzięczał między innymi swoim talentom dyplomacyjnym i umiejętności negocjacji. Zamiast zwyciężać w walce, często tłumaczył przeciwnikom, że nie mają szans w walce z armią bizantyjską, i obiecywał, że jeśli poddadzą się bez walki, to będą bardzo dobrze potraktowani przez Bizantyjczyków; zawsze wywiązywał się z danych obietnic. Taka taktyka miała znaczenie dla Bizancjum również pod względem finansowym, gdyż broń zużywana w walce była kosztowna.

Sekretarzem Belizariusza był Prokop z Cezarei, który opisał dzieje walk w Afryce i Italii ("De bello Wandalorum" i "De bello Gothico"), oraz napisał "Historię sekretną".

Żoną Belizariusza była Antonina, faworyta cesarzowej Teodory, która posiadała duży wpływ na męża. Jedynym dzieckiem z tego małżeństwa była córka.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Belizariusz