Gdy rozum śpi budzą się demony.html



Gdy rozum śpi budzą się demony

Francisco Goya, pomiędzy 1797 a 1798 r.

akwaforta

Gdy rozum śpi, budzą się demony, czasami tłumaczony jako Kiedy rozum śpi, budzą się upiory (hiszp. El sueño de la razón produce monstruos) - namalowana pomiędzy 1797 a 1798 rokiem, akwaforta hiszpańskiego malarza Francisca Goyi pochodząca z cyklu grafik Kaprysy (hiszp. Los Caprichos). Jest najbardziej znanym obrazem z tej serii.

Obraz przedstawia autoportret artysty. Jego głowa spoczywa na biurku, na którym leżą porzucona kartka papieru i pióro. Jest on atakowany przez upiory (m.in. nietoperze i sowy). Na biurku istnieje napisany po hiszpańsku tytuł obrazu. Wymową obrazu wiąże się z panującą wówczas w Europie Inkwizycją, którą uosabiają w obrazie upiory. Goya sprzeciwiał się jej stanowczo uznając za bezrozumną, gdyż jej ofiarami stawali się artyści i naukowcy (m.in. Galileusz). Był jednak wobec niej bezsilny - podobnie jak jego porte-parole na akwaforcie.

Razem z resztą rycin tej serii, obraz został ofiarowany królowi Karolowi IV Burbonowi. Przyczyną tego była obawa artysty przed zniszczeniem dzieł przez Inkwizycję.

Gdy rozum śpi, budzą się demony - sztuka teatralna, autorstwa Antonio Buero Vallejo, wystawiana przez Teatr Polski w Poznaniu. Sztuka w przekładzie Kazimierza Fekecza, wyreżyserowana przez Marka Fiedora miała swoją premierą 5 kwietnia 2008 r.^[1]

Przypisy

edytuj Źródła

• FRANCISCO JOSE DE GOYA Y LUCIENTES (en). Herbert F. Johnson Museum of Art Cornell University, 2008-11-18.
• The Caprichos. Erik Weems - The Art of Francisco de Goya y Lucientes. [dostęp 2008-11-18].