Liberia.html



Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996).

Republic of Liberia Republika Liberii
Flaga Liberii Godło Liberii
Dewiza: (ang.) The love of liberty brought us here (Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj)
Hymn: All Hail, Liberia, Hail!
Język urzędowy	angielski
Stolica	Monrovia
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Szef rządu	prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	101. na świecie 111 370 km² 1%
Liczba ludności (2007)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	131. na świecie 3 200 000▲ 29 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar liberyjski (LRD)
Niepodległość	26 lipca 1847
Religia dominująca	chrześcijaństwo
Strefa czasowa	UTC +1
Kod ISO 3166	LR
Domena internetowa	.lr
Kod samochodowy	LB
Kod telefoniczny	+231

edytuj Ustrój polityczny

Zobacz więcej: Ustrój polityczny Liberii

edytuj Podział administracyjny:

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Liberii.

Państwo podzielone jest na 15 hrabstw:

• Bomi
• Bong
• Gbarpolu
• Grand Bassa
• Grand Cape Mount
• Grand Gedeh
• Grand Kru
• Lofa
• Margibi
• Maryland
• Montserrado
• Nimba
• River Cess
• River Gee
• Sinoe

Miasta Liberii: Harbel

edytuj Demografia

Zobacz więcej: Demografia Liberii

W skład ponad 3-milionowej populacji Liberii wchodzą liczne grupy etniczne. Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykanoliberyjczykami, którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także liczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle, Bassa, Gio, Kru, Grebo, Mano, Krahn, Gola, Gbandi, Loma, Kissi, Vai, Dei, Bella, Mandingo oraz Mende. Różnorodność etniczna umocniona jest współistnieniem w Liberii ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski), a także kultywowaniem animizmu przez blisko 40% ludności.

edytuj Geografia

Zobacz więcej: Geografia Liberii

Państwo położone w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika. Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym. Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża – początkowa równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno wschodniej części kraju. Średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 21 stopni Celsjusza. Maksimum to 37°C. Stosunkowo niewielkie są wahania temperatury spowodowane zmianą pór dnia i roku. Występują dwie pory roku: sucha i deszczowa.

edytuj Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Liberii.

Jest to najstarsza republika w Afryce. Powstała w wyniku umowy między tubylcami a Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym podpisanej w 1821. Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy mieli osiedlić się w tej części kontynentu i żyć w zgodzie z 18 plemionami autochtonów. 26 lipca 1847 uchwalono konstytucję, jednocześnie deklarując własną niepodległość. Niemal nieustannie historia Liberii związana była ze Stanami Zjednoczonymi, tak gospodarczo jak i kulturowo. W 1980 Samuel K. Doe przeprowadził przewrót wojskowy, zamordował urzędującego prezydenta i obalił rząd. Wprowadził na jej miejsce własny rząd, a siebie mianował głową państwa. W 1989 wybuchła wojna domowa, której efektem było obalenie i stracenie Doe'a, a także wyniszczenie kraju wskutek trwających 7 lat działań wojennych. W 1997 Charles Taylor, jeden z oponentów Doe'a, został wybrany prezydentem Liberii.

edytuj Gospodarka

Zobacz więcej: Gospodarka Liberii

Liberia jest znana jako kraj "taniej bandery". Zarejestrowane tu statki tworzą największą flotę na świecie. Ich łączny tonaż wynosi 99 mln DWT. Długi Liberii zostały spłacone przez Chiny.

edytuj Kultura

Zobacz więcej: Kultura Liberii

edytuj Zobacz też

• Liberyjskie Siły Powietrzne

edytuj Turystyka

Zobacz więcej: Turystyka Liberii

edytuj Linki zewnętrzne

• All About Liberia

p • d • e

Państwa Afryki

Algieria  • Angola  • Benin  • Botswana  • Burkina Faso  • Burundi  • Czad  • Demokratyczna Republika Konga  • Dżibuti  • Egipt  • Erytrea  • Etiopia  • Gabon  • Gambia  • Ghana  • Gwinea  • Gwinea Bissau  • Gwinea Równikowa  • Kamerun  • Kenia  • Komory  • Kongo  • Lesotho  • Liberia  • Libia  • Madagaskar  • Malawi  • Mali  • Maroko  • Mauretania  • Mauritius  • Mozambik  • Namibia  • Niger  • Nigeria  • Republika Południowej Afryki  • Republika Środkowoafrykańska  • Republika Zielonego Przylądka  • Rwanda  • Senegal  • Seszele  • Sierra Leone  • Somalia  • Suazi  • Sudan  • Tanzania  • Togo  • Tunezja  • Uganda  • Wybrzeże Kości Słoniowej  • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca  • Zambia  • Zimbabwe

Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena

Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia  • Somaliland

Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)

 

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych

p • d • e

Unia Afrykańska

Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe

 

p • d • e

Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS)

Benin · Burkina Faso · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Liberia · Mali · Niger · Nigeria · Republika Zielonego Przylądka · Senegal · Sierra Leone · Togo · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca