Piotrków Trybunalski.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Panorama nowych osiedli Piotrkowa nocą

Współrzędne: 51°24' N 19°41' EGeografia

Piotrków Trybunalski
Herb Flaga
Herb Piotrkowa Trybunalskiego Flaga Piotrkowa Trybunalskiego
Województwo łódzkie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj		 Piotrków Trybunalski
miejska
Prawa miejskie XIII w.
Prezydent miasta Krzysztof Chojniak
Powierzchnia 67,24 km²
Położenie 51° 24' N
19° 41' E
Ludność (2007)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
78 475
1167 os./km²
ok. 200 tys.
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 44
Kod pocztowy 97-300 do 97-312
Tablice rejestracyjne EP
Położenie na mapie Polski
Piotrków Trybunalski
Piotrków Trybunalski
Piotrków Trybunalski
Miasta partnerskie Niemcy Esslingen
Białoruś Mołodeczno
Ukraina Równe
Słowenia Velenje
Węgry Mosonmagyarovar
Litwa Mariampol
Francja Vienne
Wielka Brytania Neath Port Talbot
Urząd miejski3
Pasaż Rudowskiego 10 97-300 Piotrków Trybunalski
tel. 0 800 241 251;
(e-mail)
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta
Stara rycina przedstawiająca Piotrków
Kościół pw. św. Jacka i św. Doroty przy ul. Wojska Polskiego
Kościół jezuitów, fasada
Kościół jezuitów, sklepienie
Klasztor bernardynów przy pl. Kościuszki
Zamek królewski
Kamienica narożna, tzw. Złoty Róg, na piotrkowskiej starówce
Uliczka staromiejska
Uliczka staromiejska
Budynek sądu w Piotrkowie
Ulica 3 Maja w Piotrkowie
Cerkiew prawosławna przy ul. Słowackiego
Figurka anioła na Starym Cmentarzu w Piotrkowie
Budynek Banku PeKaO S.A.
Kościół jezuitów i budynek I Liceum Ogólnokształcącego
Budynek Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1
Budynek dydaktyczny "A" filii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego (przed 2008 r. filii Akademii Świętokrzyskiej)
Jedno z osiedli nocą
Wschodnia obwodnica Piotrkowa
Widok ogólny
Widok centrum
Tablica pamiątkowa poświęcona Kazimierzowi Szmidtowi
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Piotrków Trybunalski

Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu, położone w centralnej Polsce na zachodzie Równiny Piotrkowskiej, będące siedzibą powiatu grodzkiego. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47 w Polsce. Miasto należy do PBOP. Nazwa Piotrkowa w innych językach brzmi: język rosyjski – dziś Пётркув-Трибунальски, za czasów Królestwa Polskiego – Петроковъ; jidysz – Pietrkow (zapis fonetyczny); język niemiecki – Petrikau.

Liczba ludności w 2007 r. – 79.599

Spis treści

edytuj Historia

edytuj Historia Żydów w Piotrkowie

Miasto posiadało zakaz osiedlania się Żydów – przywilej De non tolerandis Judeis. Dopiero w XVI wieku ludność żydowska zamieszkała w okolicach Piotrkowa zaczęła przybywać na targi i jarmarki. W 1657 wojska Stefana Czarnieckiego dokonały krwawego pogromu Żydów w Piotrkowie. W 1679 król Jan III Sobieski zezwolił na założenie kahału, synagogi, kirkutu, mykwy, rzeźni i sklepów. W 1765 roku mieszkało tu 1107 Żydów. Piotrków Trybunalski był jednym z najważniejszych w Polsce żydowskich ośrodków wydawniczo-drukarskich. W 1939 mieszkało tu ok. 11 tys. osób pochodzenia żydowskiego. W październiku 1939 roku Niemcy utworzyli tu pierwsze getto na ziemiach polskich. Uwięzili w nim ok. 25 tys. osób z Piotrkowa i okolic. W dniach 15-21 października 1942 ok. 22 tys. osób wywieźli do obozu zagłady w Treblince.

edytuj Turystyka

Jako prawie 800-letnie miasto, Piotrków może pochwalić się wieloma zabytkami najwyższej klasy. Niewątpliwie należą do nich Stare Miasto z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym ale także piotrkowskie kościoły. Jednak w Piotrkowie można podziwiać nie tylko zabytki, w samym mieście znajduje się wiele miejsc godnych obejrzenia oraz obiektów rekreacyjnych.

edytuj Najważniejsze zabytki

  • Stare miasto – staromiejski układ urbanistyczny sięga początkami średniowiecznej lokacji, zabudowa jest znacznie późniejsza. W obrębie rynku można obejrzeć ok. 142 kamienic o ciekawej architekturze. Po pożarze w 1835 r. przebudowano domy w stylu klasycystycznym. Wewnątrz niektórych zachowały się sklepienia kolebkowe, ślady podcieni, sklepione piwnice, sienie i belkowane stropy.
  • Mury miejskie – Zachowane fragmenty wybudowane w XIV i XV w. za panowania Kazimierza Wielkiego. Wysokość murów 4,5 m, szerokość 2 m.
  • Zamek królewski – zbudowany w latach 1512-1519 przez mistrza Benedykta z Sandomierza na polecenie Zygmunta I Starego.
  • Wielka Synagoga (1791-1793), obecnie Miejska Biblioteka Publiczna. Zbudowana na miejscu poprzednie drewnianej z 1689 r. zniszczonej podczas pożaru w 1740.
  • Mała Synagoga
  • Cerkiew pw. Wszystkich Świętych (XIX w.)
  • Wieża wodna (1925-1927) – ok. 50 m wysokości. Zabytek sztuki inżynierskiej.
  • Pałac Jaxa Bykowskich (XV w.) – w 1604 przebudowany na pałac renesansowy.
  • Kościół farny pw. św. Jakuba (XIII w.)
  • Kościół Nawiedzenia Panny Marii (XIV w.) – zniszczony podczas najazdu szwedzkiego, w XVIII w. odrestaurowany. Wewnątrz zabytkowe obrazy z XVII i XVIII w.
  • Kościół podominikański pw. św. Jacka i św. Doroty (XIV-XVII w.)
  • Kościół i klasztor o.o. bernardynów (XVII w.) z cudownym obrazem Matki Boskiej Piotrkowskiej.
  • Kościół oo. pijarów (XVII-XVIII w.) – obecnie ewangelicki. Budynki kolegium pijarów zaadaptowane na budynek więzienny użytkowany do 2004 r.
  • Kościół pw. NP Marii Śnieżnej (XVII w.) – dawniej dominikanek, oparty o mur miejski.
  • Kościół oo. jezuitów pw. św. Franciszka Ksawerego (XVIII w.), z cudownym obrazem Matki Bożej Trybunalskiej.
  • Kolegium jezuickie (XVIII w.) – obecnie mieści się tu I LO im. Bolesława Chrobrego.
  • Sąd Okręgowy (1905-1909), dawna siedziba władz guberni.
  • Piotrkowska Manufaktura – budynek dawnej przędzalni przy ulicy Sulejowskiej

edytuj Inne ciekawe miejsca

Architektura dawna:

  • Aleje 3 Maja – budynki w stylu secesyjnym
  • Dworzec kolejowy PKP – zachowany w złym stanie technicznym
  • Hala targowa – obecnie budynek handlowo-rozrywkowy
  • Budynek Państwowej Szkoły Muzycznej

Architektura współczesna:

  • Bank PeKaO S.A. przy al. Armii Krajowej
  • D.H. Millenium przy ul. Sienkiewicza
  • Gimnazjum nr 5 przy ul. Kostromskiej
  • Kryta Pływalnia OSiR przy ul. Belzackiej
  • Budynek handlowo-usługowy "ROKA" przy al. M. Kopernika
  • Kościół pw. Miłosierdzia Bożego przy ul. Łódzkiej
  • Kościół pw. NMP Królowej Pokoju przy ul. Belzackiej
  • Blue-Box – hotel i stacja paliw przy ul. Sulejowskiej
  • Hala sportowa "Relax"
  • Restauracja McDonald

Inne miejsca:

  • Park im. Księcia Józefa Poniatowskiego z ogrodem botanicznym
  • Rezerwat Dęby w Meszczach im. Jeremiego Kozłowskiego
  • Cmentarz żydowski przy ul. Spacerowej
  • Dawny cyklodrom przy ulicy Budki róg Partyzantów

edytuj Informacja turystyczna

  • PTTK Oddział im. Michała Rawity Witanowskiego Piotrków Trybunalski,Plac Czarnieckiego 10
  • Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim, Plac Zamkowy 4,

edytuj Szlaki turystyczne

edytuj Struktura Powierzchni

Według danych z 20026 powierzchnia miasta to 67,26 km², co stanowi 0.37% powierzchni całego województwa łódzkiego. Struktura powierzchni miasta:

  • użytki rolne 52%
  • użytki leśne 21%

edytuj Klimat

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Miesiąc I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Najwyższa temperatura dzienna (°C) 11,2 5,1 12,7 21,1 25,3 28,9 32,1 30,8 23,9 23,0 10,6 7,9
Najniższa temperatura dzienna (°C) -17,8 -13,2 -6,4 -3,9 1,8 1,8 8,0 5,6 2,1 -3,2 -2,9 -10,0
Źródło: Typowe lata meteorologiczne i statystyczne dane klimatyczne dla obszaru Polski do obliczeń energetycznych budynków

edytuj Demografia

Dane z 2006:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 79 961 100 42 553 53 37 428 47
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1188,7 630 558,7

edytuj Wskaźniki ekonomiczne

Średni dochód na jednego mieszkańca dla Piotrkowa Trybunalskiego wynosi 2435.34 zł6. Według danych z 2008 [1] w mieście było 7.8 tys. osób bez pracy co stanowiło 10.0% całej populacji miasta.

edytuj Gospodarka

Od XIX w. ważny ośrodek przemysłu, m.in. szklarskiego (huty "Kara", "Hortensja", "Feniks"), włókienniczego (Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego "Sigmatex" – dawna Piotrkowska Manufaktura), maszynowego (Fabryka Maszyn Górniczych "Pioma", Warszawskie Zakłady Mechaniczne – Polskie Zakłady Lotnicze WZM-PZL). Jedno z dwóch głównych miast PBOP

edytuj Logistyka

Obecnie, ze względu na dogodne położenie, wokół miasta powstaje kilka rozbudowanych centrów logistycznych. Swoje magazyny ulokowały tutaj takie firmy jak:

Kompleksy magazynowe:

  • Poland Central – Pod koniec sierpnia 2007 uruchomiono pierwszą halę magazynową w kompleksie Poland Central. Kolejne magazyny mają być budowane wkrótce. Docelowa powierzchnia tego kompleksu to 50 ha powierzchni magazynowej.
  • Logistic City – Piotrków Distribution Center – Docelowa powierzchnia magazynowa centrum to 38 ha. W chwili obecnej powierzchnia magazynowa Logistic City wynosi ok. 90 tys. m² i trwa budowa kolejnego budynku magazynowego.

Swoje centrum logistyczne w okolicach Piotrkowa planuje wybudować także brytyjska firma Parkridge.

edytuj Przemysł

Piotrków to także przemysł maszynowo-precyzyjny, meblowy, papierniczy i szklarski. Swoją siedzibę ma tutaj Emerson, potentat w produkcji papieru komputerowego. W południowej części miasta działa nowoczesny browar "Kiper". Dobrze rozwinęły się firmy budowlane.

edytuj Przemysł maszynowy

edytuj Handel

Znaczący inwestorzy z sektora handlowego:

oraz inni: Tesco, Kaufland, Biedronka, Intermarche, Bricomarche, Plus, Lidl, POLOmarket, Champion-Globi, Rossmann

edytuj Kultura

W Piotrkowie jest wiele miejsc w których człowiek może zetknąć się z wszelako pojętą kulturą. Życie miasta w ostatnich latach wzbogaciło się o szereg imprez kulturalnych, które dołączyły do już od dawna istniejących.

edytuj Biblioteki

edytuj Muzea i galerie

  • Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim, www
  • Biuro Wystaw Artystycznych – Galeria Sztuki

edytuj Kina

  • Kino "Havana" należące do sieci Helios
  • Kino "Pegaz", działające w ramach Miejskiego Ośrodka Kultury

edytuj Inne Ośrodki kulturalne

  • Miejski Ośrodek Kultury - obecnie trwa przebudowa głównej sceny teatru w ramach programu "Europejskie sceny Teatru im. Jaracza" mająca na celu dostosowanie sceny do wymogów przedstawień teatralnych.
  • Osiedlowy Klub Kultury "Jaskółczyn" - prowadzący między innymi dziecięce i młodzieżowe zespoły tańca.

edytuj Wydarzenia cykliczne

  • Dni miasta (pierwszy pełny weekend czerwca)
  • Międzynarodowy Festiwal Sztuki Akcji – Interakcje – zapoczątkowany w 1999 roku
  • Festiwal Kabaretowy – Trybunały Kabaretowe
  • Dni muzyki kameralnej – organizowane w zabytkowej siedzibie Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim
  • Ogólnopolski konkurs literacki o "Rubinową Hortensję"
  • Ogólnopolski konkurs pianistyczny im. I. J. Paderewskiego – odbywający się od 1991 roku, w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Piotrkowie Trybunalskim
  • Międzynarodowe Spotkania Rzeźbiarzy – Skrzyżowania
  • Ogólnopolski Festiwal Kultury i Sztuki Chrześcijańskiej NADZIEJA (www.festiwal.org.pl)

edytuj Edukacja

Poza tym w Piotrkowie Trybunalskim funkcjonuje obecnie:

  • 14 przedszkoli samorządowych,
  • 13 szkół podstawowych (w tym Szkoła Podstawowa nr 3 w ramach Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego nr 1),
  • 5 szkół gimnazjalnych (w tym Gimnazjum nr 3 w ramach Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego nr 1),
  • 1 zespół szkolno-gimnazjalny,
  • 11 szkół ponadgimnazjalnych w tym Liceum Plastyczne
  • Katolickie Liceum Ogólnokształcące SPSK (Stowarzyszenie Przyjaciół Szkół Katolickich)
  • Katolickie Gimnazjum SPSK

edytuj Sport

edytuj Komunikacja

Piotrków Trybunalski stanowi ważny węzeł komunikacyjny. Przez miasto przebiegają drogi krajowe i międzynarodowe:

Drogi wojewódzkie:

Miasto posiada bardzo rozbudowany system obwodnic w którego skład wchodzą obwodnice:

W planach jest także budowa obwodnicy śródmiejskiej, mającej być w przyszłości drogą alternatywną dla płatnej autostrady A1 oraz obwodnicy południowej. W mieście znajduje się także lotnisko z utwardzonym pasem startowym.

edytuj Komunikacja miejska

W Piotrkowie Trybunalskim istnieje komunikacja autobusowa, obsługiwana przez MZK Piotrków Trybunalski, oraz linie minibusowe, obsługiwane przez przewoźników prywatnych.

1 marca 2006 MZK Piotrków Trybunalski obsługiwało 12 linii autobusowych (numery "0" – "10", "13") i dysponowało następującym taborem:

Oprócz tego istnieje linia obsługiwana przez MZK Bełchatów o numerze "22", oraz linie obsługiwane przez przewoźników prywatnych m.in. "B", "J", "Z".

edytuj Komunikacja kolejowa

Przez Piotrków przechodzi:Linia kolejowa nr 1

W Piotrkowie ponadto ma swój początek linia kolejowa do Bełchatowa.Jest to Linia kolejowa nr 24

Po istniejącej dawniej Piotrkowskiej Kolei Wąskotorowej do Sulejowa pozostały jedynie budynki stacji, tory w obrębie miasta bądź już zostały rozebrane, bądź zostaną rozebrane w najbliższym czasie.

edytuj Komunikacja autobusowa

Głównym przewoźnikiem międzymiastowym jest Przedsiębiorstwo PKS Piotrków Trybunalski. Obsługuje linie dalekobieżne do Warszawy, Lublina i Wrocławia oraz linie lokalne do Łodzi, Sulejowa, Tomaszowa Mazowieckiego, Bełchatowa, Żarnowa i innych miejscowości. Ważną rolę odgrywają też zrzeszeni przewoźnicy prywatni, obsługujący linie miejskie oraz podmiejskie, w tym do Sulejowa i Tomaszowa.

edytuj Komunikacja lotnicza

W Piotrkowie Trybunalskim działa lotnisko sportowe zdolne do przyjmowania samolotów kategorii dyspozycyjnej czy taksówek powietrznych.

Nabliższym portem lotniczym jest oddalony od centrum Piotrkowa Trybunalskiego o 42 km Międzynarodowy Port Lotniczy im. Władysława Reymonta w Łodzi. Ponadto miasto jest oddalone o około 133km od Portu lotniczego Warszawa Okęcie i około 137 km od Portu Lotniczego Katowice -Pyrzowice

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół rzymskokatolicki

  • Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
  • Parafia pw. Świętego Alberta Chmielowskiego
  • Parafia pw. Najświętszego Serca Jezusowego

Kościół prawosławny
Kościoły protestanckie

Inne

edytuj Ludzie Piotrkowa Trybunalskiego

edytuj Prezydenci Piotrkowa Trybunalskiego

edytuj Zobacz też

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Piotrkowem Trybunalskim.

edytuj Filmy kręcone w Piotrkowie Trybunalskim

Najbardziej znane filmy, które wykorzystały Piotrków Trybunalski jako naturalną scenografię to:

edytuj Media

edytuj Media tradycyjne

edytuj Media internetowe

edytuj Podział na osiedla

W Piotrkowie Trybunalskim nazwa "osiedle" ma dwa znaczenia: 1/ Tradycyjne – istniejące osiedla 2/ Administracyjne – Jednostki Pomocnicze Gminy (odpowiednik dzielnic w większych miastach lub sołectw w gminach) W niektórych przypadkach nazwy pokrywają się: np. Wierzeje.

edytuj Współpraca zagraniczna

Współpraca zagraniczna Piotrkowa Trybunalskiego obejmuje przede wszystkim płaszczyznę kulturalną, oświatową, naukową, gospodarczą czy sportową ze swoimi miastami partnerskimi, z którymi podpisało umowę o wzajemnej współpracy oraz z miastami zaprzyjaźnionymi.

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Esslingen Niemcy Niemcy 25.09.1992
 Mołodeczno Białoruś Białoruś 13.03.1996
 Równe Ukraina Ukraina 07.06.1997
 Velenje Słowenia Słowenia 24.03.1998
 Mosonmagyarovar Węgry Węgry 06.08.2001
 Mariampol Litwa Litwa 14.09.2002
 Vienne Francja Francja 02.07.2005
 Neath Port Talbot Wielka Brytania Wielka Brytania 22.09.2007
Miasta zaprzyjaźnione
 Udine Włochy Włochy -
 Schiedam Holandia Holandia -
 Žagubica Serbia Serbia -

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne